Politechnika Śląska w Gliwicach zaprasza od 23 października 2026 roku do Punku Styku do obejrzenia plenerowej wystawy fotografii "Uniwersum spojrzeń. Fotograficzne dziedzictwo Politechniki Śląskiej". Te wielkowymiarowe prace eksponowane są w - przestrzeni łączącej Uczelnię z tkanką miejską. Wystawa potrwa 22 listopada 2026 roku. Wystawa została zorganizowana w ramach Gliwickiego Miesiąca Fotografii Wstęp wolny.
Wystawa Uniwersum spojrzeń. Fotograficzne dziedzictwo Politechniki Śląskiej, prezentowana w ramach Gliwickiego Miesiąca Fotografii 2026, jest powrotem do niezwykłego fenomenu polskiej kultury: od lat 50. XX wieku Gliwice stanowią jeden z najważniejszych ośrodków fotografii artystycznej w Polsce, a sercem, inicjatorem i mecenasem tego ruchu była i pozostaje Politechnika Śląska. Uczelnia ta w sposób bezprecedensowy udowodniła, że ścisła myśl techniczna oraz humanistyczna wrażliwość mogą wspólnie budować przestrzeń dla przełomowych eksperymentów estetycznych. Od czasów formowania się pierwszych powojennych kół i stowarzyszeń fotograficznych, Politechnika Śląska współtworzyła warunki do pełnego rozwoju artystycznego, działając nie tylko jako uczelnia wyższa, ale też jako patron wybitnych inicjatyw kulturalnych.
Głównym zrębem ekspozycji są archiwalne dzieła wybitnych artystów związanych z Uczelnią, których twórczość wywarła fundamentalny wpływ na polską i światową sztukę fotograficzną. Do tego grona należy Jerzy Lewczyński – absolwent Politechniki Śląskiej, jeden z najważniejszych polskich fotografów XX wieku, twórca koncepcji „archeologii fotografii” i „antyfotografii” oraz autor kultowej Antologii fotografii polskiej. Niezwykle ważną postacią była również Zofia Rydet, która od 1963 roku uczyła fotografii na Politechnice Śląskiej. Jej monumentalny cykl Zapis socjologiczny został wpisany na Polską Krajową Listę UNESCO, a prace obojga tych mistrzów prezentowane były w najbardziej prestiżowych muzeach świata, w tym w nowojorskim Museum of Modern Art (MoMA).
Mecenat Uczelni i jej środowisko akademickie stworzyły także idealne podglebie dla żywiołowego rozwoju studenckiego ruchu fotograficznego. To na Politechnice Śląskiej działała Studencka Agencja Fotograficzna, a w latach 70. studenci PŚ założyli nowatorskie, awangardowe Studio Prób Fotograficznych i Filmowych ZOOM (Andrzej B. Górski, Jan M. Zamorski i inni). Z Politechniką Śląską związana jest cała plejada cenionych artystów i animatorów sztuki, wśród których znajdują się m.in. prof. Jakub Byrczek (absolwent PŚ, wieloletni prezes Okręgu Śląskiego ZPAF), Janusz Wojcieszak (absolwent PŚ, utytułowany nagrodami Międzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej FIAP), Maciej Głowaczewski (absolwent PŚ, ostatni prezes Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego), a także prof. Piotr Obracaj oraz Maciej Kaliszan (instruktor fotografii w PŚ).
Wystawa wyraźnie akcentuje, że tradycje zapoczątkowane w latach 50. XX wieku nie są jedynie zamkniętą kartą historii, lecz wciąż żywym dziedzictwem. Współcześni twórcy wywodzący się z Politechniki Śląskiej aktywnie uczestniczą w życiu artystycznym, kształtując środowisko fotograficzne w Gliwicach, na Śląsku i w całej Polsce. Ważną rolę w tej kontynuacji odgrywało, zgodnie z wolą Jerzego Lewczyńskiego, Stowarzyszenie Gliwicki Dom Fotografii, którego współzałożycielem i prezesem był fotograf oraz profesor Politechniki Śląskiej, Marcin Górski, członek ZPAF. Stowarzyszenie współorganizowało poprzednie edycje Gliwickiego Miesiąca Fotografii. Dzięki takim inicjatywom dawne impulsy twórcze wciąż owocują nowymi projektami, łącząc międzypokoleniowy dialog z budowaniem nowej wrażliwości odbiorców.
Uniwersum spojrzeń skupia, jak w soczewce, dorobek środowiska, w którym nauka spotkała się ze sztuką, dając początek jednemu z najciekawszych rozdziałów w dziejach polskiej fotografii.
Kurator: Marcin Górski
Uniwersum spojrzeń. Fotograficzne dziedzictwo Politechniki Śląskiej
Miejsce wystawy:
Punkt Styku
Adres:
Strzody 2
:
Gliwice
Lokalizacja:
